ΑΡΧΕΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ
Το Τμήμα Πρόληψης απευθύνεται σε ομάδες του πληθυσμού που δεν έχουν άμεση σχέση την χρήση ουσιών. Είναι προφανές ότι τα μοντέλα περιορισμού και νουθεσίας, καθώς και οι τακτικές εκφοβισμού είναι αναποτελεσματικά.
Επίσης, η απλή ενημέρωση - πληροφόρηση του κοινού, σχετικά με τις ανεπιθύμητες συνέπειες της χρήσης ουσιών δεν έχει επιφέρει σημαντικά αποτελέσματα.
Σε αντίθεση με τις κατά καιρούς μεμονωμένες προληπτικές κινήσεις, η σύγχρονη προσέγγιση στο θέμα της πρόληψης χρήσης ουσιών επικεντρώνεται στην ευαισθητοποίηση και συνεχή εκπαίδευση των ατόμων και όχι στην τυπική παροχή υπηρεσιών.
Η προσπάθεια αποσκοπεί πλέον στην ανάπτυξη μηχανισμών του ατόμου μέσα από τη γνώση που θα του επιτρέψουν να αντισταθεί στη χρήση ουσιών. Θα το ενισχύσουν στην κατανόηση των δυσκολιών του και την υιοθέτηση μιας άλλης προσέγγισης του ζητήματος που το απασχολεί.
Ο όρος πρόληψη χρησιμοποιείται συμβατικά. και τούτο διότι :
α) Το σύνολο των ωρών προληπτικής παρέμβασης ενός ειδικού ή ενός προγράμματος, αντικειμενικά είναι λίγες, σε σύγκριση με τις επιρροές και τα μηνύματα που δέχεται ένας ενήλικας ή νέος καθημερινά, ακόμη και κατά τη διάρκεια ενός 24ώρου.
β) Οι αλλαγές στις στάσεις των ανθρώπων έχουν διάφορους ρυθμούς και επέρχονται μέσα από αλληλεπιδράσεις.
γ) Δεν υπάρχει δυνατότητα μέτρησης, αξιολόγησης και βαθύτερης αποτίμησης των επιρροών που δέχτηκε ένας ενήλικας ή ένας νέος από μια προληπτική παρέμβαση σε βάθος χρόνου.
Για τους λόγους αυτούς ίσως πιο δόκιμοι είναι οι όροι όπως, προληπτικές δραστηριότητες, προληπτικές παρεμβάσεις, ενέργειες προληπτικού χαρακτήρα, προληπτικές κινήσεις κ.λ.π.
Ο καταναλωτισμός ως τρόπος ζωής έχει διαποτίσει την καθημερινότητα μας. Οι ρυθμοί της ζωής έχουν γίνει ανάλογοι του τηλεοπτικού χρόνου εκτοπίζοντας όλους τους άλλους, πρώτα και κύρια τον ιστορικό χρόνο. Μη λησμονούμε ότι για τον εξαρτημένο δεν υφίσταται χρόνος, παρελθόν και μέλλον παρά μόνο στιγμές.
Η «πρόληψη» πολλές φορές χρησιμοποιείται και αντιμετωπίζεται ως καταναλωτικό προϊόν. Έτσι παρακάμπτεται η ουσία της. Οι απλοϊκές ντετερμινιστικές απαντήσεις όπως «φταίνε οι έμποροι ναρκωτικών», «φταίνε οι κακές παρέες», «φταίει η διαλυμένη οικογένεια» κ.λ.π. συμβάλουν σε αυτή την κατεύθυνση.
Η τεχνική, τα τελευταία χρόνια, κυριαρχεί και υποκαθιστά την επιστήμη σε πολλούς τομείς της ζωής. Αυτό συμβαίνει και στην πρόληψη, έτσι πολλές φορές έχει τεχνοκρατικό χαρακτήρα, μένοντας μακριά από τις πραγματικές ανάγκες ψυχικές, πνευματικές, ηθικές κ.λ.π. ιδίως των νέων ανθρώπων.
Σύμφωνα με τη εμπειρία καθώς και από την βιβλιογραφία, η γνωριμία με τις ουσίες συμπίπτει με την εμφάνιση των δυσκολιών της εφηβείας, καθώς η ψυχική οργάνωση που χαρακτηρίζει αυτές τις ηλικίες υποθάλπεται από βίαιες εσωτερικές συγκρούσεις.
Γίνεται κατανοητό έτσι ότι η υιοθέτηση μιας συμπεριφοράς κινδύνου όπως η χρήση τοξικών ουσιών, καθώς και η επιλεγόμενη ουσία, έρχονται για να καλύψουν πολύ συγκεκριμένες ανάγκες. Δεν αποτελούν τυχαία γεγονότα στην ζωή των εφήβων. Η εφηβεία δεν είναι μόνο βιολογικό φαινόμενο.
Έχει βαθύ κοινωνικό χαρακτήρα και αφορά ιδιαίτερα στην περί αυτήν ενήλικες (γονείς, εκπαιδευτικούς κ.λ.π.). Εξ’ άλλου οι έφηβοι αναπτύσσονται «καθ’ εικόνα και ομοίωση» του περιβάλλοντος και της κοινωνίας. Βάσει αυτών ένα σημαντικό μέρος των προληπτικών δραστηριοτήτων είναι προσανατολισμένο στην εφηβεία.
Οι προληπτικές δραστηριότητες δεν μπορεί να είναι «μάθημα», σεμινάριο ή διάλεξη. Επιδίωξη είναι να έχουν βιωματικό χαρακτήρα χωρίς να υποδεικνύουν ή να υπαγορεύουν τις λύσεις. Όπως επίσης να κινητοποιούν και να αλλάζουν το κλίμα σχέσεων μέσα στην ομάδα στόχο.
Στρατηγικός στόχος της πρόληψης είναι. Η κατάληψη από το νέο άνθρωπο της θέσης που του ανήκει στην κοινωνία με την εμπλοκή του σε διαδικασίες κοινωνικοποίησης. Επίσης να του δοθεί η δυνατότητα να βρει αυτή τη θέση στην κοινωνία ή να διεκδικήσει αυτή τη δυνατότητα. Με αρωγούς τους ενηλίκους που τον περιβάλλουν.
Οι τρόποι υλοποίησης των στόχων της πρόληψης ποικίλουν και εξαρτώνται από τις υπάρχουσες συνθήκες και ανάγκες του κάθε χώρου. Οι προληπτικές δραστηριότητες απευθύνονται σε όλες τις ηλικιακές ομάδες και όλες τις επαγγελματικές κατηγορίες αναλόγως των αιτημάτων, που κάθε φορά φθάνουν στην Μονάδα Απεξάρτησης.
Η Μονάδα Απεξάρτησης από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας της προέβη σε προληπτικές κινήσεις και επίσης συμμετείχε σε προγράμματα πρόληψης που διοργάνωσαν επίσημοι θεσμοί της Πολιτείας.
τηλ. 2103846812
fax 2103844953
e-mail : politismos18ano@yahoo.gr